Weerbaar door je hart te luchten

Winne Prins

Burgemeesters, wethouders en raadsleden die zich bedreigd voelen, kunnen terecht bij het Ondersteuningsteam Weerbaar Bestuur, een netwerk van experts en ervaringsdeskundigen. Winnie Prins, wethouder in Zeewolde, is één van die ervaringsdeskundigen. “Ik ben ruim veertien jaar wethouder en heb zelf in die tijd al het één en ander meegemaakt.”

“Zo werd ik een tijd lang via de mail gestalkt door een man uit de buurt. Hij woonde vlak bij ons. Ik werd niet openlijk bedreigd of uitgescholden, maar wel beschuldigd van smaad en laster. Met zinnen als ‘ik weet wanneer je thuis bent’ bedreigde hij mij heel subtiel. Ongemerkt werd ik bang voor hem. Toen ik in de voortuin het verjaardagsfeest van één van mijn kinderen wilde vieren, vloog het mij aan. Wat als deze stalker langs zou komen? Mijn veiligheidsgevoel was weg; ik overwoog zelfs even om een beveiliger in te schakelen.

Op gelijk niveau sparren met een collega zou in die periode heel fijn geweest zijn. Vanuit deze ervaring en mijn werk als coach bij de Wethoudersvereniging heb ik mij direct aangemeld voor het Ondersteuningsteam Weerbaar Bestuur. Ik wil collega’s de ruimte geven om hun hart te luchten en zonder oordeel naar hen luisteren. Mensen zijn veerkrachtig; als ze hun verhaal goed kunnen vertellen, vinden ze vaak zelf een oplossing. Als het nodig is, verwijzen we iemand naar een professionele hulpverlener.

Bij de voorbereiding van het verjaardagsfeest zou ik hier zelf veel aan hebben gehad. Door je angst te bespreken, krijg je er grip op. En alleen dat maakt je al weerbaarder.

Als bestuurders hebben we nogal de neiging om agressief gedrag te bagatelliseren; het hoort er gewoon bij. Maar het is niet normaal dat je wordt gestalkt of geïntimideerd (bijvoorbeeld in je gezicht wordt gespuugd). Dat laatste is mij ook weleens overkomen. Als we dergelijk gedrag accepteren, wordt de democratie ondermijnd. Ook daarom moeten we hier niet mee blijven rondlopen, zeker niet als het ons bang maakt. Neem het serieus en praat erover. Hoe klein een incident ook lijkt.” 

Uit de monitor Integriteit en Veiligheid blijkt dat 35% van de volksvertegenwoordigers in 2019 te maken had met (verbale) agressie en intimidatie. Kajsa Ollongren: ‘Elk incident is er één te veel en heeft een grote impact op de werking van onze democratie. Deze cijfers onderstrepen voor mij het belang van het investeren in de persoonlijke veiligheid van alle decentrale bestuurders en volksvertegenwoordigers.’ De nieuwe Leidraad Veilig bestuur geeft handvatten in verschillende fases.